![]() | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
[
Framside ]
[ Aktivitetar ]
Medlemsnytt
Tysdag 7. mars 2023 vart det halde Årsmøte i historielaget med 19 frammøtte medlemmer.
*Onsdag 4.september 2019 var temaet for kveldseta "På veg inn i ny kommune". Det var Astrid Eidsvik som fortalde om Nye Ålesund kommune, som Ørskog snart blir ein del av.
*Onsdag 8. mai 2019 var vi (30 personar) samla til "kveldsete" på skuleplassen ved Vaksvikskulen for å høyre om det gamle kraftverket i Vaksvika som vart sett i drift i 1926, men også om det nye verket som har kome i drift dette året.
Paul Frøysedal hadde fyrst ei god utgreiing om historia til det gamle kraftverket og dei problema som etter kvart oppsto, heilt til ein stor flaum i 1953 øydela
røyrgata. Ho vart ikkje sett istand att, for no var det like før ein kunne kople seg på straumnettet til Tafjord Kraft.
*Historielaget si årlege bygdevandring var i 2018 lagt til deler av Øvre Lande og Bårdsgjerdet, søndag 26.august. Vi (44 personar) starta ved den tidlegare husmorskulen kl. 13.00, der vi snakka både om skulen
og skulegarden.Veret var litt utrygt då vi starta, men på første del av turen braut sola av og til gjennom. Tore Gjære hadde fått med seg Olav Jan Bårdsgjerde som kjentmann, og det verka som at vandrarane fekk utbyte av orienteringane.
Innimellom delte Øystein Eide artige barndomsminne med oss. Saman med kameratane i Bårdsgjerdet hadde han vore med på mykje moro både sommar og vinter. Etter kvart tjukna det til med regn, men det såg ikkje ut til at det la nokon dempar på humøret.
Tibake ved utgangspunktet vart det servert kaffi og kaker, men då måtte vi trekke inn under ein svalgang på skulebygget.
*Søndag 20.august 2017 var det bygdevandring på Lande. Trass i at det var ein av sommaren sine våtaste dagar, vart det rekordoppmøte. 60 personar hadde møtt opp for å få meir kjennskap til denne delen av bygda vår. Vi starta på Neset på Nedre Lande og gjekk austover, via Øvre Lande, til Bakken - og då var vi igjen komne til Nedre Lande. Til slutt vart vi inviterte til kaffi og omvisning i det private museet i Jogarden, noko som alle sette pris på.
Onsdag 5.april 2017 hadde historielaget "kveldsete" i løa til Hallvard og Sølvi Eide for å sjå på steinsamlinga deira.
Sjå referat :
*Søndag 21.august 2016 var det bygdevandring på Skarbø. 28 personar var med på ein rundtur gjennom bustadfeltet Skarbøhagen og vidare inn til dei gamle bruka på garden. Deretter tok vi turen ned den gamle hovudvegen mot Vestre, og tilbake langs den nye gangvegen. To dyktige kjentfolk, Bjørn Steinar Skarbø og Knut Harstad losa oss gjennom turen og fortalde om historia til dei ulike stadane vi passerte.
*Onsdag 4.mai 2016 var historielaget på tur til Langskipsøya for å sjå på den gamle løa som Storfjordens Venner har restaurert.
*Ondag 2.mars 2016 heldt historielaget sitt årsmøte på Kyrkjetorget.
*Vi kunne vel knapt fått betre ver enn det vi hadde på bygdevandringa frå Apalset til Steinane søndag 23.august 2015.
Vi starta ved det gamle skulehuset som no er forsamlingshus, og dei dyktige kjentmennene og -kvinnene leia oss gjennom både historie og landskap på ein framifrå måte. Vandringa gjekk gjennom Nilsgarden og Berngarden og vidare inn til Storvika. Der vart vi mottekne av familien Amdam, og kunne sløkke tørsten med vatn eller saft. Rolv Amdam fortalde om historia til garden, og her fekk vi også høyre om Steinane, som opphavleg hadde vore ein husmannsplass.
*Ondag 4.mars 2015 heldt historielaget sitt årsmøte på Kyrkjetorget.
Onsdag 3.deember 2014 var årets siste kveldsete halden på Kyrkjetorget. Denne gongen vart historielaget sitt Årsskrift for 2014 presentert.
Her kan du finne eit referat frå kveldseta:
Onsdag 1.oktober 2014 var det kveldsete på Kyrkjetorget med tema "Tyssa under siste verdskrigen". Der var det heile 42 frammøtte.
*Ein tur langs Postvegen frå Gjærsleet til Stortrøna, 20.juli 2014.
*Historielaget si årlege bygdevandring gjekk av stabelen søndag 25.mai 2014. Denne gongen var det Valgermo - Giskemo - Vallbøen som skulle utforskast nærare, og det var mykje som kom fram, både av gammal og nyare historie frå desse gardane. Turleiarar og historieforteljarar var Arvid og Magne Valbø, Kirsti Klokkehaug Fjørtoft, Jorunn Giskemo, Oddny-Lise Nakken og Tore Gjære.
*Ondag 5.mars 2014 heldt historielaget sitt årsmøte på Kyrkjetorget. 16 medlemmer møtte. Utanom dei vanlege årsmøtesakene, var den viktigaste saka spørsmålet om framtida til Paktarhuset. Det var stort fleirtal for at historielaget framleis skal eige og vedlikehalde huset med vognhus/smie som oppbevaringsstad for laget sine arkiv og gjenstandar. Aktivitets- og museumsnemnda vart slegen saman med Husstyret, og den nye nemnda blir no leia av Ove Eide.
*Historielaget avvikla onsdag 4.desember 2013 den siste kveldseta for året.
*Ole Øystein Nybø tildelt Ørskogprisen 2013!
*Stort frammøte på ei vellukka kveldsete 6.11.2013 om Ørskog kyrkje.
*Øvste Tverrelvbrua restaurert!
*Tysdag 5.mars 2013 vart Årsmøtet i historielaget avvikla på biblioteket.
*Den nye trebrua er på plass!
*Nytt håp for øvste Tverrelvbrua! På "Den Trondhjemske Postvei" gjennom Landedalen er det ei bru over Tverrelva. Denne brua har lenge stått på skade, og forfallet vert meir og meir synleg for kvart år. Det har lenge vore eit ynskje om å få restaurert brua, men til det trengst det både pengar og dugande fagfolk som kan steinmuringskunsten. No ser det ut til at begge deler skal løyse seg. Tysdag 3.juli 2012 møttest representantar for Ørskog Historielag, Ålesund og omland Friluftsråd og Statens vegvesen til synfaring på brua. Statens vegvesen har Postvegen på si liste over verneverdige objekt, og dei kan også stille med ein gjeng godt vaksne karar (den eldste 79 år!)som er drevne steinmurarar. Ein slump pengar har dei også å legge i potten, og resten har ein von om å skaffe frå andre kjelder. Historielaget og Friluftsrådet har teke på seg å stå for den praktiske gjennomføringa av prosjektet, så alt er i gode hender.
*Historielagt si bygdevandring sommaren 2012 gjekk føre seg på Vestre den 10.juni. Det var skya opphaldsver utan den høgaste sommartemperaturen, men fint for ei vandring i det kuperte terrenget. Eigarar og bebuarar på dei ulike bruka losa oss gjennom ei løype som starta ved ein gravhaug nede på den eldste dyrkamarka, der Jon Skjelten fortalde om Jakobgarden. I Rasmusgarden var det Jostein Vestre som tok for seg historia om dette bruket.Vi heldt fram langs den gamle vegen til Vaksvika, forbi bautaen over dei som deltok i krigen 1807-14, fram til dei to bruene over Vestreelva. Her var det Thorbjørn Fylling som var kjentmann. Deretter returnerte vi ned til Knutskiftet og utover langs riksvegen. No var det Olav Rune Vestre som fortalde historia (og historier) om dei bruka vi passerte. Vandringa enda ute på bruket Sollund, der Arne Jan Sollied var godt kjent. Då hadde vi hatt tre trivelege timar med mykje interessante og lærerike opplysningar.
*Tysdag 6.mars 2012 var det igjen tid for årsmøte i historielaget. Denne gongen vart det halde i Paktarhuset, og ein av grunnane til det var nok at framtida til huset skulle diskuterast. Etter at dei lovfesta sakene med mellom anna årsmelding, rekneskap og val var avvikla, og vi hadde hatt ei matykt med kaffi og marsipankake, kom dette viktige temaet med lagnaden til lagshuset på sakskartet. Det var 19 medlemmer som hadde møtt opp, og det kom fram mange synspunkt i saka, både humoristiske og alvorlige; - ja,enkelte krasse innlegg kom det også. Så styret har ein del synspunkt frå medlemmene når dei skal arbeide vidare med denne saka.
Vi er endeleg i gang att med korrekturlesing av kyrkjebokregistreringane etter ein lengre pause. Ole Øystein Nybø har gjort ferdig registrerigar frå 1743 til 1773, og før dei kan leggast ut på nettet må dei kontrollerast.
*Søndag 19.juni 2011 var det bygdevandring på Amdam. Denne gongen var vi svært så heldige med veret, og det var vel tretti personar som hadde møtt fram for å vere med på turen. Vi starta ved butikken til Nils I. Amdam og fekk høyre historia om 51 års drift fram til den vart nedlagt i 2003. Så gjekk turen gjennom tuna på Einhaugen, Bakken, Olegarden og Larsgarden, med skiftande kjentmenn. I Olegarden hadde dei elles ei overasking til oss, i det vi vart inviterte inn i kjellarstova på kaffi og nysteikte sveler. Vandringa vart avslutta med ei omvisning på Amdam Sag og Høvleri. På desse 3 timane hadde vi som var med på vandringa fått nærare kjennskap til endå ein del av bygda vår, og vi ser fram til fleire liknande høve.
* På Ørskogdagane 28. og 29.mai 2011 var Historielaget til stades og slo eit slag for sine aktivitetar. Lokomobilen vart starta, og kvennhuset var ope for innsyn. På Bankplassen hadde vi eigen paviljong med sal av tidsskrift og anna.
* Måndag 7.mars 2011 vart det avvikla Årsmøte i historielaget. 16 medlemmer hadde møtt fram for å foreta dei lovfesta val og for å diskutere framtidige oppgåver for laget. Årsmelding og rekneskap for 2010 vart lagt fram og godkjent utan merknader. Vala gjekk også greitt; - valnemnda sine framlegg vart vedtekne utan diskusjon.
* Fotoregistreringsgruppa i historielaget fekk for ei tid sidan låne to bilde som viser "Fru Wulfsbergs kor" i Prestegardshagen. Koret er fotografert i to omgangar. Først venstre halvdel, og så høgre, med god overlapping. Personar som er nokolunde sikkert identifisert, er:1 Lagertha Wulfsberg, 2 ?, 3 Emma Os (Lid), 4 ?, 5 Johanne Sjøholtstrand (Ringset), 6 Sofie Sjøholt (Pe-Lars-Sofie), 7 Thea Giskemo, 8 Gjertrud Wulfsberg, 9 ?, 10 Lovise Abelseth, 11 Anne Tuene (Giskemo), 12 Anne M. Sjøholt (Aksel-Ane), 13 Gitta Abelseth, 14 Honoria Wulfsberg, 15 Johanne Giskemo (Klokkehaug), 16 Elen Giskemo (Sollied), 17 Anne Egge, 18 Anne Sjøholt (Pe-Lars-Anna), 19 Petra Braute (Kjellar-Petra), 20 ?, 21 Laurits Svindseth, 22 Karl Hatlen, 23 ?, 24 Peder Giskemo, 25 Knut Langlo, 26 Lars Ringset, 27 Ole O. Valbø,28 Sigurd Vang.
* For ei tid sidan avslutta Ole Øystein Nybø endå eit kjempearbeid: Han har registrert alt i dei gamle kyrkjbøkene frå 1720 til 1773! No er det vi i "korrekturgjengen" som heng etter. Registreringane må nemleg gjennomgåast og kontrollerast før dei blir lagt ut på Digitalarkivet. Men vi arbeider med saka, og 6 personar møtest 2 - 3 gonger i månaden på Biblioteket og les korrektur. Det er fyrst når ein går inn i materien at ein verkeleg ser kva for ein innsats som ligg bak desse registreringane. Vi er heldige som har Ole Øystein med oss på laget!
* Lokomobilen flytta! Det "gamle" lokomobilhuset står i vegen for nye vegløysingar i sentrum, og eit flott, nytt hus har kome opp i Bankparken. Laurdag 8.januar 2011 var ein ny milepel nådd, i det det var klart for flytting av lokomobilen over i det nye huset. Først vart klenodiet slept over i vaskehallen til Sjøholt Last og Buss for ein grundig vask. Deretter var det flytting med bil over til det nye huset. Alt gjekk prikkfritt etter planen, og lokomobilen står no til ålment påsyn i sitt nye utstillinglokale.
* Tysdag 2.november 2010 samlast ein del historielagsmedlemer til kveldsete på Biblioteket for å diskutere på kva måte Ættesoga for Ørskog best kan vidareførast.
Ein av innleiarane var Stein Arne Fauske frå Sykkylven. Han arbeider for tida med gards- og slektshistoria for "gamle Haram", og fortalde om sine erfaringar i dette arbeidet. Deretter fortalde Ole Øystein Nybø om sitt arbeid med å skrive av kyrkjeboka for Ørskog, og korrigering av ein del feil i Ættesoga for Ørskog.
* Laurdag 18.september 2010 var det tillyst bygdevandring i Sjøholt sentrum. Det var litt spanande om folk ville møte opp, for regnet sila jamt ned på føremiddagen. Men etter kvart letta veret, og det vart heile 30 personar som vart med på turen, som gjekk frå Rådhuset til Realskulen (langs Amtskulevegen). Etter vandringa var det lysbildeframsyning i lokala til Vøl'n ungdomsklubb. Der fekk vi sjå glimt av den gamle bebyggelsen som hadde stått langs den ruta vi hadde gått. Det var dekt på småbord og servert kaffi og kjeks, så det vart rett ei triveleg stund.
*I år (2010) vart Postvegmarsjen arrangert på Kulturminnedagen den 12.september.
Du finn meir om desse arrangementa her: Kulturminnedagar Postvegmarsjen
*Søndag 13.juni 2010 inviterte historielaget til bygdevandring på Langskipsøya, -denne einaste øya i Storfjorden, - og staden som har så mykje historie ved seg heilt i frå vikingetid til notid.
*Ørskogdagane 2010 vart arrangerte 29. og 30.mai. Som vanleg var også historielaget med og gjorde sine aktivitetar kjende. På ein stand utanfor Rådhuset var årsskrift lagt ut for sal, og det var høve til å teikne seg som medlem. Leiar Landmark kunne føre 7 nye medlemmer inn i registeret. Salet av årsskrift var også brukbart. Dessutan vart det mang ein hyggeleg prat med folk som hadde interesse for lokalhistorie. Svein sørga for at lokomobilen vart fyrt opp begge dagane, og mange stoppa opp og beundra klenodiet. Like ved sida av lokomobilen hadde "anleggssmeden" Kåre Gausnes tatt oppstilling og viste sine kunster. Søndag hadde Sunnmøre Historielag Årsmøte på Samfunnshuset, og etter at det formelle møtet var unnagjort, fekk dei ei orientering om kvernhuset vårt oppe ved Wensellelva. Etter middagen vart så årsmøtelyden med opp til gruvene i Vetafjellet med Ove Eide som guide.
*Sjølv om det har vore dårleg ver i haust, går det sakte men sikkert framover med bygging av vassrenne til kvernhuset.
*Den 13.september 2009 gjekk Postvegmarsjen i Ørskog av stabelen med ca 100 deltakarar.
Var det på Ørskogvika slaget mellom Jomsvikingane og Håkon Jarl sto i 986?
*Søndag 30.august 2009 var det ny bygdevandring i regi av historielaget. Vi var framleis i Solnørdalen, men no var det Braute og Brautehaugen som sto i sentrum. Veret var regntungt, men likevel var det ca 30 interesserte som hadde møtt fram. Vi starta i salen i grendahuset, og der var det tørt og varmt. Jorunn Solnørdal Myren fortalde om skulen og Braute krins, og hadde eit interessant historisk tilbakeblikk.
*2. Pinsedag (1.juni) 2009 inviterte historielaget til bygdevandring. Denne gongen gjekk turen til garden Akslevollen i Solnørdalen. Garden ligg idyllisk til ved Akslevollvatnet, og den har hatt ei mangslungen historie gjennom århundra. Noko av denne historia fekk dei omlag 50 frammøtte høyre då noverande eigar, Hans Henrik Daae Qvale, fortalde om eigarar og brukarar frå Svartedauen og fram til våre dagar. Han fortalde også om det arbeidet han og kona har lagt ned her for å få garden i den stand den er no. Dei driv med utegangarsauer og høner, og har fått Debio-godkjenning som økologisk gardsbruk.
* Desember 2008. Årsskriftet har kome frå trykkeriet, og ein glad gjeng frå skriftnemnda er i full sving med å med å legge hefta i konvoluttar for å få dei ut til medlemmer og andre som skal ha sine eksemplar.
* 7.juni 2008 vart det skipa til Ørskogdag igjen.
* Tur til Gausnesgarden. Søndag 25.mai 2008 hadde historielaget alliert seg med eigarane av Gausnesgarden, og invitert til ein tur dit opp for å høyre historia om garden og om korleis det var å vekse opp på ein slik avsidesliggande gard. Heile 70 personar fylgde oppfordringa og møtte opp. Mellom dei var også alle dei 5 syskena som vaks opp her på 1940- og 50-talet. Marion Gausnes og Wencke Aasen hadde bakt sveler og kokt kaffi, og veret var berre heilt på topp, så det vart ein rett triveleg søndagsettermiddag.
* 12.mai 2008 var fire mann frå historielaget opp til gruvene i Liafjellet for å prøve å finne ut meir om det som gjekk føre seg her på 17- og 1800-talet.Det var spesielt den 10m djupe sjakta som fanga interessa denne gongen. Ho er ikkje så lett tilgjengeleg for gransking, så det vart laga taustige til føremålet, og sikringsutstyr vart skaffa til veie. Ove Eide var den bergverkskunnige mellom oss, og det var også han som fekk oppdraget med å undersøke sjakta. Hans teori er at den øvre delen av sjakta skriv seg frå 1700-talet, medan dei nedste vel 4 m er frå 1870-åra.Denne delen av sjakta har mindre diameter enn resten, - ca 2,5m, og det var spesielt denne delen Ove ville granske no. Han fann at sjakta her gjekk gjennom ein bergart som truleg er ein form for gabbro. Ved gransking av prøver som han tok med seg, viste det seg at der var tynne årer med svakt jernhaldig gabbro, men i så små mengder at det ikkje kunne ha vore økonomisk drivverdig.
* 24. og 25.august samt 1.september 2007 vart det arrangert eit innføringskurs i smiing på Prestegarden i smia til historielaget. Det var eit samarbeid mellom Ørskog Historielag og kurshaldar, smed Leslie Bjørkelund. Dette viste seg å vere eit svært populært tiltak. Det var i utgangspunktet 20 personar som melde seg på, og sjølv om 5 av dei måtte melde avbud på grunn av at tidspunktet ikkje passa, var det gledeleg at så mange som 15 kunne gjennomføre kurset, og at alle ytra ynskje om vidare oppfylgjing.
Bilde frå bygginga av kvennhuset vårt finn du på sida Kvernhuset
Bilde frå malmbanevandringavandringa finn du her
|